Trg Dositeja Obradovića 2, 21000 Novi Sad 021/458-988 021/450-620 ћирилица | latinica

Katedra za zoologiju

O KatedriČlanoviSaradnici u laboratorijamaNastavaNaučna delatnostOdabrani projektiIz istorije Katedre

Katedra za zoologiju okuplja nastavnike, saradnike i istraživače u naučnom zvanju koji obavljaju nastavno-naučni rad iz oblasti Zoologije, Evolucione biologije i Histologije sa embriologijom. Katedra za zoologiju realizuje praktičnu i teorijsku nastavu iz preko 40 obaveznih i izbornih predmeta, na svim studijskim programima, osnovnih, master i doktorskih studija biologije i ekologije, i integrisanih akademskih studija profesora biologije. Naučna delatnost članova Katedre je iz oblasti entomologije, parazitologije, ihtiologije, herpetologije, histologije, taksonomije, evolucione sistematike, populacione i konzervacione genetike. Zahvaljujući višegodišnjim istraživanjima faune beskičmenjaka Balkanskog poluostrva formirane su obimne zbirke različitih grupa (mokrice – Isopoda, pauci kosci – Opliones, pravokrilci – Orthoptera, osolike muve – Syrphidae). Istraživački rad je usmeren na taksonomska, faunistička, biogeografska i filogenetska istraživanja ovih, ali i drugih beskičmenjačkih (fitoparazitskih nematoda, račića Copepoda, dvokrilaca iz familija Muscidae i Culicidae), i kičmenjačkih grupa (riba i kornjača). Takođe, istraživačka grupa za histologiju i embriologiju bavi se ispitivanjima citotoksičnih efekata različitih kontaminanata životne sredine, kao i efekata potencijalno toksičnih supstanci prisutnih u hrani, na strukturu endokrinih žlezda i digestivnog sistema.

Photo of Dr Snežana Radenković
Dr Snežana Radenković redovni profesor šef Katedre
021/485-2697
Photo of Dr Ivo Karaman
Dr Ivo Karaman redovni profesor
021/485-2676
Photo of Dr Vesna Milankov
Dr Vesna Milankov redovna profesorica
021/485-2658
Photo of Dr Jasmina Ludoški
Dr Jasmina Ludoški vanredna profesorica
021/485-2671
Photo of Dr Laslo Barši
Dr Laslo Barši docent
021/485-2996
Photo of Dr Desanka Kostić
Dr Desanka Kostić docent
021/485-2672
Photo of Dr Jelena Marković
Dr Jelena Marković docent
021/485-2658
Photo of Dr Mladen Horvatović
Dr Mladen Horvatović docent
021/485-2714
Photo of Dr Sanja Veselić
Dr Sanja Veselić asistent
021/485-2697
Photo of Dipl. biol. Marko Đurakić
Dipl. biol. Marko Đurakić asistent
Photo of Dr Ljubinka Francuski Marčetić
Dr Ljubinka Francuski Marčetić viša naučna saradnica
021/485-2671
Photo of Dr Zorana Banovački
Dr Zorana Banovački samostalni stručni saradnik – rukovodilac zoološke zbirke
Photo of Mast. biol. Nemanja Gojković
Mast. biol. Nemanja Gojković istraživač pripravnik
021/485-2671

Na Katedri za biohemiju, molekularnu biologiju i genetiku odvija se nastava na sledećim smerovima:

OAS biologije – moduli Opšta biologija, Molekularna biologija

OAS ekologije

OAS biohemije

OAS zaštite životne sredine

IAS profesor biologije

MAS biologije – moduli Zoologija, Molekularna biologija

MAS ekologije – modul Zaštita prirode i održivi razvoj

MAS reproduktivne biologije

Doktorske studije biologije

Doktorske studije ekologije

Na OAS nastava je realizovana na sledećim predmetima:
  • Biologija ćelije i tkiva
  • Ekologija adaptivne radijacije
  • Entomologija
  • Evolucija biološkog diverziteta
  • Evoluciona biologija
  • Filogenija životinja
  • Geometrijska morfometrija u biološkim istraživanjima
  • Histologija sa embriologijom
  • Kultura ćelija i tkiva
  • Kvantitativna morfologija
  • Metode u kvantifikovanju biološkog diverziteta
  • Metodologija naučno-istraživačkog rada
  • Molekularna evolucija
  • Molekularna forenzika u konzervacionoj biologiji
  • Morfologija i sistematika beskičmenjaka
  • Opšta zoologija
  • Osnove evolucione biologije
  • Osnove konzervacione biologije I
  • Preparacija ćelija i tkiva životinja
  • Terenska nastava 1
  • Terenska nastava 2
  • Terenska nastava 3
  • Uporedna anatomija i sistematika hordata
  • Uvod u konzervacionu biologiju
  • Zoologija beskičmenjaka
  • Zoologija hordata
U okviru IAS odvija se nastava na predmetima:
  • Entomologija
  • Evolucija čoveka
  • Evoluciono konzervaciona biologija
  • Filogenija životinja
  • Histologija sa embriologijom
  • Integrativno učenje u evolucionoj biologiji
  • Istorija organskog sveta
  • Morfologija i sistematika beskičmenjaka
  • Opšta zoologija
  • Praktikum iz evolucione biologije
  • Primenjena entomologija sa akarologijom
  • Taksonomija životinja
  • Terenska nastava 1
  • Terenska nastava 2
  • Uporedna anatomija i sistematika hordata
  • Zoološke zbirke u nastavi biologije
U okviru MAS nastava se realizuje na sledećim predmetima:
  • Biospeleologija
  • Determinacija i diferencijacija ćelija
  • Diverzitet faune kičmenjaka
  • Diverzitet faune kičmenjaka Srbije – ugroženost i zaštita
  • Ekonomski značajni insekti
  • Filogeografija
  • Ihtiologija
  • Laboratorijske metode i praktične veštine
  • Modelovanje distribucije vrsta
  • Molekularna ekologija
  • Molekularne metode u biološkim istraživanjima
  • Nematologija
  • Pčelarstvo
  • Taksonomija životinja
  • Ugroženost beskičmenjaka i njihova zaštita
Na doktorskim akademskim studijama nastava se realizuje na sledećim predmetima:
  • Determinacija i diferencijacija ćelija
  • Evolucija i fenotipska plastičnost
  • Evoluciona genetika
  • Kodeks zoološke nomenklature
  • Konzervacija životinja
  • Konzervaciona biologija
  • Metodologija naučno istraživačkog rada
  • Primenjena ihtiologija
  • Specijalna taksonomija invertebrata

Spisak udžbenika i monografija koje se koriste u nastavi izdatih na Katedri:

  • Primak R., Milić D., Radenković S., Obreht D., Bjelić-Čabrilo O., Vujić A. (2015) Uvod u konzervacionu biologiju (ISBN 978-86-7031-353-8), PMF, Novi Sad
  • Šimić S., Vujić A., Radenković S., Radišić P., Nedeljković Z. (2009) Fauna osolikih muva (Diptera: Syrphidae) u ritovima Vojvodine (ISBN 978-86-7946-032-5), Matica srpska, Odeljenje za prirodne nauke
  • Milankov, V. (2007) Biološka evolucija. PMF, Novi Sad. Udžbenik
  • Milankov, V., Jakšić, P. (2006) Metodologija naučno istraživačkog rada u biološkim disciplinama. PMF, Novi Sad. Udžbenik
  • Milankov, V. (2007) Osnove konzervacione biologije I. PMF, Novi Sad. Skripta
  • Milankov, V., Ludoški, J. (2006) Praktikum iz metodologije naučno istraživačkog rada. PMF, Novi Sad. Praktikum
  • Karaman M.I., Makarov S, Horvatović M. 2015. Osnovi biospeleologije. Novi Sad: Prirodno-matematički fakultet. 216 str.
  • Kostić, D. (2006): Praktikum iz uporedne anatomije i sistematike hordata sa CD – Atlas disekcija iz uporedne anatomije i sistematike hordata. Studio Veris. Novi Sad. 1-151.
  • Rajković, D., Kostić, D. (1995): Praktikum iz poljopriv¬redne zoologije. Prirodno-matematički fakultet Novi Sad. 1-222.
  • Popović, E., Kostić, D., Bjelić-Čabrilo, O., Hristovski, N. (2009): Helminthofauna of tailles amphibians (Amphibia:Anura) of the Vojvodina Province. „Kiro Dandaro“. Bitola. Macedonia; pp. 1-79.

U okviru Katedre za Zoologiju naučna delatnost se izvodi u tri laboratorije i/ili istraživačke grupe:

Laboratorije:

Laboratorija za taksonomiju i zoogeografiju invertebrata

Naučno-istraživačka aktivnost članova laboratorije je usmerena na taksonomska, filogenetska i biogeografska istraživanja različitih grupa invertebrata. Jedan od pravaca istraživanja je orijentisan na utvrđivanje ključnih momenata i mehanizama diverzifikacije stare balkanske faune preko nekoliko reprezentativnih grupa (Opiliones, Isopoda terrestria, Orthoptera). Drugi pravac istraživanja je usmeren na fitoparazitske zemljišne nematode iz fam. Longidoridae, koje su blisko vezane za biljke domaćine. Proučavanje fitoparazitskih nematoda ima izuzetan agroekonomski i fitosanitarni značaj kako na našim prostorima, tako i globalno.

Laboratorija za evolucionu biologiju (LEB)

Naučna delatnost Laboratorije za evolucionu biologiju obuhvata istraživanja zasnovana na integrativnom pristupu i komplementarnoj analizi molekularnih i fenotipskih karaktera koja su usmerena na proučavanje taksonomskog diverziteta, intra- i interpopulacione varijabilnosti u odnosu na vremensko-prostorne i ekološke parametre, i istoriju životnih formi različitih grupa beskičmenjaka i kičmenjaka. Naše interesovanje uključuje sistematiku, filogeniju i specijaciju različitih grupa, predeonu i konzervacionu genetiku kriptičnih, retkih, endemskih, prostorno fragmentisanih i široko rasprostranjenih taksona.

Laboratorija za histologiju i embriologiju

Naučno-istraživački rad ove laboratorije je usmeren na ispitivanje promena u histološkoj građi organa endokrinog i digestivnog sistema, kao posledica delovanja različitih stresora (hladnoće, alkohola, elektromagnetnog zračenja, endokrinih ometača) na animalnom eksperimentalnom modelu.

Međunarodna saradnja:

  • Finnish Museum of Natural History, University of Helsinki, Finland
  • Instituto Universitario de la Biodiversidad CIBIO – Universidad de Alicante, Spain
  • Istituto per la Protezione Sostenibile delle Piante (IPSP-CNR), Bari, Italy
  • Institut für Zoologie, Mainz, Germany
  • Institute of Zoology, Karl-Franzens University, Graz, Austria
  • Virological Reasearch Group, Szentágothai Research Centre, University of Pécs, Hungary
  • Groningen Institute for Evolutionary Life Sciences, Faculty of Science and Engineering, University of Groningen, The Netherlands
  • Aegean univerzitet, Mitilini, Grčka
  • Univerzitet Süleyman Demirel, Isparta, Turska
  • Univerzitet Ege, Izmir, Turska
  • BioFlyTech, Alikante, Španija
  • AgriProtein, Kejptaun, Južna Afrika
  • Prirodnjački muzej u Parizu (MNHN, CNRS), Francuska
  • Prirodnjački muzej u Drazdenu (Seckenberg Natural History Museum), Nemačka
  • Departman za prirodne nauke, Hanyang univerzitet, Seul, Južna Koreja

Pored naučno-istraživačkog rada, članovi Katedre se bave pružanjem usluga na zahtev korisnika usluga iz oblasti iz oblasti Entomologije (saradnja sa privredom – monitoring sastava i dimanike populacija skladišne entomofaune u pogonima za preradu žita i pogonima konditorske industrije).

Članovi Katedre za Zoologiju su učestvovali u realizaciji 35 nacionalnih i međunarodnih naučnih projekata.

Međunarodni projekti

Tekući projekti:
  • European Red List of Hoverflies (EU and pan-Europe). EC: Service contract for Status assessment of European Hoverflies (Syrphidae) ENV.D.2/SER/2018/0027; 2019.-2021.; rukovodilac projekta prof. dr Ante Vujić; učesnik prof. dr Snežana Radenković.
  • Curricula development in the fields of reproductive biology/assisted reproductive technologies and regenerative medicine in Serbia (ART-REM), 586181-epp-1-2017-1-rs-eppka2-cbhe-jp, 2017-2020. Finansiran od strane EU, ERASMUS+ KA2 program – Cooperation for innovation and the exchange of good practices – Capacity Building in the field of Higher Education. Rukovodilac na UNS: Prof. dr Aleksandra Trninić Pjević. Doc. dr Jelena Marković, učesnik na projektu.
Prethodni projekti:
  • Insect-plant relationships: insights into biodiversity and new applications (FlyHigh). EC: Horizon2020, Marie Skłodowska-Curie Actions; 2015.-2018.; rukovodilac projekta dr Aino Juslén; učesnik prof. dr Snežana Radenković
  • Biologija, Tema: Proučavanje nematoda longidorida u Srbiji (Study of longidorid nematodes in Serbia), u okviru naučno tehničke saradnje između Savezne Republike Jugoslavije i Republike Italije, Savezno ministarstvo za razvoj, nauku i životnu sredinu, 1997-1999, Laslo Barši (istraživač i rukovodilac sa jugoslovenske strane)
  • Nematode u plastenicima u Zetsko – Bjelopavlićkoj ravnici, br. 01/3 – 3272/2008 (2008-2010), br. 06/3-2302/2010 (2011), Ministarstvo prosvete i nauke Crne Gore; Laslo Barši (rukovodilac projekta)
  • 00058373 – Strengthening the Ecological, Institutional and Financial Sustainability of Macedonia’s National Protected Areas System“. Development of representative national protected area system. UNDP &Ministry of Environment and Physical Planning, (2010-2011), Ivo Karaman-istraživač
  • „Study for determinati on of the protection status of speleologic object: Srt, Vrelo, Ubava and Krshtalna caves within the Monument of Natura „Canyon Matka“. Valorisation of caves Srt, Vrelo, Ubava and Krshtalna on the basis of cave fauna, identification of threats, protection measures, possibilities for sustainable tourist exploitation“. Grad Skoplje. Alpine Consultancy & Prof. Dr Dragan Kolchakovski scientific team leader, (2009), Ivo Karaman – istraživač.
  • Research and conservation of Dinaric cave type localities, Whitley Fund for Nature, 2011-2012, Croatian Biospeleological Society, Ivo Karaman – istraživač.
  • Istraživanja špiljskih staništa i izvorišnih područja šireg dubrovačkog područja s ciljem vrednovanja bioraznolikosti i ocjena prihvatljivosti izgradnje hidroenergetskih objekata, Hrvatska elektroprivreda (HEP), 2014-2015, Oikon doo; Hrvatski prirodnoslovni muzej; Geonatura doo, Ivo Karaman-istraživač.

Projekti koji su finansirani od strane Ministarstva Republike Srbije

Tekući projekti:
  • Konzervaciona strategija za očuvanje zaštićenih i strogo zaštićenih vrsta u Srbiji – osolike muve (Diptera: Syrphidae) kao model organizmi, broj projekta OI 173002; Ministarstvo prosvete, nauke i tehnološkog razvoja Republike Srbije; 2011. -; rukovodilac projekta prof. dr Ante Vujić; učesnik prof. dr Snežana Radenković
  • Biosensing tehnologije i globalni sistem za kontinuirana istraživanja i integrisano upravljanje ekosistema, broj projekta III 43002; Ministarstvo prosvete, nauke i tehnološkog razvoja Republike Srbije; 2011. -; rukovodilac projekta prof. dr Saša Orlović (prof. dr Miroslav Vesković); učesnik prof. dr Snežana Radenković
  • Dinamika genofonda, genetička i fenotipska varijabilnost populacija, u zavisnosti od promenljivosti sredina, Ministarstvo prosvete i nauke Republike Srbije OI173012, 2011-; rukovodilac projekta akademik Marko Anđelković; učesnici/e prof. dr Vesna Milankov, prof. dr Jasmina Ludoški, dr Ljubinka Francuski Marčetić, Nemanja Gojković, Marko Đurakić
  • Ksenobiotici sa hormonskom aktivnošću: reproduktivni, metabolički, razvojni odgovori i mehanizam dejstva kod odabranih model organizama i ćelijskih linija, 173037, 2011 – do danas. Finansiran od strane Ministarstva prosvete, nauke i tehnološkog razvoja Republike Srbije. Rukovodilac prof. dr Radmila Kovačević. Doc. dr Jelena Marković, učesnik na projektu
Prethodni projekti:
  • Istraživanje flore, faune i ekosistema Vojvodine (br. 0337), Ministarstvo za nauku i tehnologiju Republike Srbije, 1991-1995; Laslo Barši (istraživač)
  • Taksonomska, biogeografska i autekološka istraživanja flore i faune (br. 03E28), Minsistarstvo za nauku i tehnologiju Republike Srbije, 1996-2000; Laslo Barši, Ivo Karaman (istraživač)
  • Monitoring biodiverziteta u zaštićenim delovima prirode (br. 1770), Ministarstvo za nauku, tehnologije i razvoj Republike Srbije, 2002-2004; Laslo Barši, Ivo Karaman (istraživač)
  • Funkcionalna analiza ontogenetske diverzifikacije faune i modifikacije evolutivnih odgovora tokom filogenije (br. 143053), Ministarstvo nauke i zaštite životne sredine Republike Srbije 2006-2010; Božidar Ćurčić (rukovodilac projekta), Laslo Barši, Ivo Karaman (istraživač)
  • Istraživanja klimatskih promena i njihovog uticaja na životnu sredinu-praćenje uticaja, adaptacije i ublažavanja. MNZŽS Republike Srbije, 2010 – rukovodilac dr Ratko Kadović, Ivo Karaman-istraživač

Projekti realizovani u saradnji sa Pokrajinskim sekretarijatom za nauku i tehnološki razvoj AP Vojvodine

Tekući projekti:
  • Evaluacija ekoloških mreža u cilju efikasnije zaštite prirode u AP Vojvodini; Pokrajinski sekretarijat za nauku i tehnološki razvoj AP Vojvodine; 2016.-2019.; rukovodilac projekta prof. dr Ante Vujić; učesnik prof. dr Snežana Radenković
Prethodni projekti:
  • Lista invazivnih vrsta na području AP Vojvodine Pokrajinski Sekretarijat za zaštitu životne sredine i održivi razvoj, 2011, dr Pal Boža, Ivo Karaman-istraživač

Veliki doprinos razvoju Katedre za zoologiju dao je njen osnivač, prof. dr Slobodan Glumac, ali i nekadašnji šefovi Katedre i članovi: prof. dr Mihalj Mikeš, prof. dr Anđelka Horvatović, prof. dr Dušan Stevanović, prof. dr Smiljka Šimić, docenti dr Ljubica Krsmanović i dr Branka Božičić Lothrop, kao i asistenti dr Jene Purger i Josip Šoti. Dosadašnji šefovi Katedre su: prof. dr Slobodan Glumac, prof. dr Dušan Stevanović, prof. dr Ester Popović, prof. dr Smiljka Šimić, prof. dr Ivo Karaman, prof. dr Vesna Milankov i prof. dr Snežana Radenković.