Trg Dositeja Obradovića 2, 21000 Novi Sad 021/458-988 021/450-620

Katedra za hidrobiologiju i zaštitu životne sredine

O KatedriČlanoviSaradnici u laboratorijamaNastavaNaučna delatnostOdabrani projektiIz istorije Katedre

Katedra za hidrobiologiju i zaštitu životne sredine je najmlađa katedra na Departmanu za biologiju i ekologiju, PMF-a, Univerziteta u Novom Sadu osnovana 2017. godine. Okuplja nastavnike, saradnike i istraživače u naučnom zvanju koji obavljaju nastavno-naučni rad iz oblasti Hidrobiologije, Zaštite prirode, Konzervacione biologije i Zaštite životne sredine. Katedra realizuje praktičnu i teorijsku nastavu iz preko 20 obaveznih i izbornih predmeta, na svim studijskim programima, osnovnih, master i doktorskih studija biologije i ekologije, i integrisanih akademskih studija profesora biologije. U okviru Katedre za hidrobiologiju i zaštitu životne sredine naučna delatnost se izvodi u tri laboratorije: Laboratorija za istraživanje i zaštitu biodiverziteta, Laboratorija za hidrobiologiju i Laboratorija za paleoekološku rekonstrukciju – LAPER. Članovi katedre imaju saradnju sa drugim institucijama u zemlji i inostranstvu sa kojima učestvuju u mnogim međunarodnim i nacionalnim projektima.

Photo of Dr Ante Vujić
DrAnteVujićredovni profesoršef Katedre
021/485-2669064/28-30-317Work Fax021/450-620
Photo of Dr Zorica Svirčev
DrZoricaSvirčevredovni profesor
021/485-2688Work Fax021/450-620
Photo of Dr Dubravka Milić
DrDubravkaMilićvanredni profesor
021/485-2669
Photo of Dr Branko Miljanović
DrBrankoMiljanovićvanredni profesor
021/485-2686064/131-2131Work Fax021/450-620
Photo of Dr Tamara Jurca
DrTamaraJurcadocent
Photo of Dipl. biol. Dimitrije Radišić
Dipl. biol.DimitrijeRadišićasistent
Photo of Dr Damjana Drobac Backović
DrDamjanaDrobac Backovićnaučni saradnik
Photo of Dr Zlata Markov Ristić
DrZlataMarkov Ristićnaučni saradnik
Photo of Dr Snežana Popov
DrSnežanaPopovnaučni saradnik
Photo of Dr Nada Tokodi
DrNadaTokodinaučni saradnik
Photo of Aleksandar Bajić
AleksandarBajićistraživač saradnik
Photo of Tamara Važić
TamaraVažićistraživač saradnik
060/747-77-79
Photo of Dr Ana Grković
DrAnaGrkovićistraživač saradnik
Photo of Dr Dijana Lalić (rođ. Pantelić)
DrDijanaLalić(rođ. Pantelić)istraživač saradnik
Photo of Dr Laura Likov
DrLauraLikovistraživač saradnik
021/485-2669
Photo of Dr Sonja Mudri-Stojnić
DrSonjaMudri-Stojnićistraživač saradnik
Photo of Mast. ekol. Tamara Palanački Malešević
Mast. ekol.TamaraPalanački Maleševićistraživač saradnik
Photo of Mast. ekol. Sonja Trifunov
Mast. ekol.SonjaTrifunovistraživač saradnik
Photo of Mast. biol. Maja Arok
Mast. biol.MajaArokistraživač pripravnik
Photo of Mast. ekol. Lea Velaja
Mast. ekol.LeaVelajaistraživač pripravnik
Photo of Mast. ekol. Marina Janković
Mast. ekol.MarinaJankovićistraživač pripravnik
Photo of Mast. biol. Tamara Tot
Mast. biol.TamaraTotistraživač pripravnik
Photo of Sonja Pogrmić
SonjaPogrmić

Na Katedri za hidrobiologiju i zaštitu životne sredine odvija se nastava na sledećim smerovima:

OAS biologije – modul Biolog

OAS ekologije

IAS profesor biologije

MAS biologije – modul Mikrobiologija

MAS ekologije – moduli Hidrobiologija, Zaštita prirode i održivi razvoj

Doktorske studije biologije

Doktorske studije ekologije

Na OAS nastava je realizovana na sledećim predmetima:
  • Zaštita životne sredine
  • Zaštićeni delovi prirode
  • Trendovi u zaštiti životne sredine
  • Ugrožene vrste životinja
  • Terenska nastava IV
  • Biotehnologija
  • Algologija
  • Mehanizmi ekoloških adaptacija
  • Hidrobiologija
  • Primenjena hidrobiologija
  • Osnove konzervacione biologije
U okviru IAS odvija se nastava na predmetu:
  • Osnovi hidrobiologije sa praktikumom
U okviru MAS nastava se realizuje na sledećim predmetima:
  • Konzervacija i restauracija ekosistema
  • Konzervacija životinja
  • Specijalna biogeografija
  • Modelovanje distribucije vrsta
  • Fauna slatkovodnih beskičmenjaka
  • Ekoremedijacija voda
  • Toksične, infektivne i invazivne alge
  • Biotehnologija mikroorganizama
  • Egzobiologija
  • Metode istraživanja u hidrobiologiji
  • Ihtiologija i gazdovanje otvorenim vodama
Na doktorskim akademskim studijama nastava se realizuje na sledećim predmetima:
  • Konzervacija životinja
  • Diverzitet faune kičmenjaka Srbije – ugroženost i zaštita
  • Upravljanje zaštićenim područjima i menadžment ekosistema
  • Makroinvertebrate u monitoringu vodenih ekosistema
  • Analiza podataka u hidrobiologiji
  • Biotehnološka primena mikroorganizama
  • Toksini mikroorganizama

Spisak udžbenika i monografija koje se koriste u nastavi izdatih na Katedri:

  • Svirčev Z. (2005): Mikroalge i cijanobakterije u biotehnologiji. Departman za biologiju, PMF, Univerzitet u Novom Sadu, Novi Sad. (M42)
  • Sedmak B., Svirčev Z. (2011): Cijanobakterije i njihovi toksini – ekološki i toksikološki rizici i cvetanje cijanobakterija u Srbiji. Visoka škola za varstvookolja, Velenje. (M12)
  • Primak, R., Milić, D., Radenković, S., Obreht, D., Bjelić-Čabrilo, O., Vujić, A. (2014): Uvod u konzervacionu biologiju. Prirodno-matematički fakultet, Univerzitet u Novom Sadu
  • Ivanc, A., Miljanović, B. (urednici) (2003): Hidroakumulacije multidisciplinarni pristup održivom razvoju, Prirodno- matematički fakultet Novi Sad, Ministarstvo za zaštitu prirodnih bogatstava i životne sredine, Zavod za zaštitu zdravlja „Timok“ Zaječar; JVP „Srbija vode“; JVP „Vode Vojvodine“, Novi Sad.
  • Miljanović B., Jurca T. (2009): Fauna dna kao pokazatelj kvaliteta vode reke Tise. Iz: Tisarenje (Milan Knežev, urednik) Udruženje za zaštitu Tise i razvoj nautičkog turizma-Gradište-Novi Bečej, Međuopštinska komisija za praćenje stanja reke Tise, Tiski cvet, Novi Bečej.
  • Miljanović, B., Đukić, N., Jurca, T. (2009): Diversity of oligochaeta communities in aquatic ecosystems of Fruška Gora national park; 27-54, editor dr Smiljka Šimić . Invertebrates (invertebrata) of the Frauška gora Montain. Matica Srpska, Novi Sad. (M44)
  • Svirčev Z., Marković S., Krstić S., Plavša J. (2009): Surface Freshwater Quality State in Vojvodina and Proposal for the WFD Monitoring System based on Some Biological Elements. Faculty of Natural Sciences, University of Novi Sad, Novi Sad. (M42)
  • Svirčev Z., Baltić V. (2009): Serbian guideline for cyanobacterial blooms. Environmental and health risks. Departman za biologiju i ekologiju, PMF i Medicinski fakultet, Univerzitet u Novom Sadu, Novi Sad. (M42)
  • Paunović, M., Csanyi, B., Simić, V., Đikanović, V., Petrović, A., Miljanović, B., Atanacković, A. (2010): Community strukture of the aquatic macroinvertebrates of the Danube River and its main tributaries in Serbia; 183-206, edited by: Predrag Simonović, Vladica Simić, Snežana Simić and Momir Paunović. The Danube in Serbia (the results of national program of the second joint danube suvey 2007), Beograd. (M44)
  • Miljanović, B., Jurca, T., Simeunović, J., Pogrmić, S., Šipoš, Š. Pankov, N., Dulić, T. (2013): Otkrivanje našeg zaboravljenog kulturnog i prirodnog nasleđa u Mađarsko-Srpsko pograničnom regionu, Hidrobiološko istraživanje SRP Slano Kopovo, 82-83, Novi Bečej.
  • Svirčev Z., Drobac D., Tokodi N., Đenić D., Simeunović J., Hiskia A., Kaloudis T., Mijović B., Šušak S., Protić M., Vidović M., Onjia A., Nybom S., Važić T., Palanački Malešević T., Dulić T., Pantelić D., Vukašinović M., Meriluoto J. (2016): Lessons from the Užice case: how to complement analytical data. In: Handbook of Cyanobacterial Monitoring and Cyanotoxin Analysis (J. Meriluoto, L. Spoof & G.A. Codd, Eds.), Chichester: Wiley, pp. 298-308. (M13)
  • Codd G.A., Testai E., Funari E., Svirčev Z. (2017): Cyanobacteria, Cyanotoxins and Human Health. In Handbook: Water Treatment for Purification from Cyanobacteria and Cyanotoxins (A. Hiskia, D. Dionysiou, M. Antoniou, T. Kaloudis, T. Triantis, Eds.), Chichester: Wiley, pp. Chapter 2. (M13)

U okviru Katedre hidrobiologiju i zaštitu životne sredine naučna delatnost se izvodi u više laboratorija:

Laboratorije:

Laboratorija za hidrobiologiju

Hidrobiološka istraživanja imaju tradiciju dugu preko 40 godina. Ova istraživanja okupljaju multidisciplinarni tim, čiji je istraživački interes usmeren na: procenu kvaliteta vode slatkovodnih ekosistema; uticaj posledica ubrzane eutrofizacije i potencijalno toksičnog cvetanja cijanobakterija na živi svet; procenu biodiverziteta; pružanje usluga u oblasti akvakulture; i zaštitu i revitalizaciju vodenih ekosistema. Članovi laboratorije imaju aktivnu saradnju sa istaknutim institucijama u svetu sa kojima sarađuju kroz realizaciju međunarodnih projekata, održavanje predavanja po pozivu i razmenu iskustava istraživača kroz studijske boravke. Na takmičenju Svetske banke 2009. godine u Vašingtonu ideja razvijena u Laboratoriji za hidrobiologiju pod rukovodstvom prof. dr Zorice Svirčev osvojila je prvu nagradu.

Laboratorija za istraživanje i zaštitu biodiverziteta

Naučno-istraživački rad se odvija prvenstveno kroz Centar za očuvanje biodiverziteta Balkanskog poluostrva – CBBC, sa akcentom na taksonomska istraživanja koja u poslednjoj deceniji razvijaju integrativni pristup, geometrijsko-morfometrijske, genetičke metode kao i ekološka istraživanja, modelovanje diverziteta i distribucije odabranih grupa organizama i monitoringu pojedinih grupa indikatorskih organizama u eko-sistemima Srbije, uključujući zaštićena prirodna dobra. Posebna pažnja se poklanja istraživanju zaštićenih i strogo zaštićenih vrsta.

Laboratorija za paleoekološku rekonstrukciju – LAPER

Laboratorija za paleoekološku rekonstrukciju (LAPER) osnovana je početkom 2009. godine. Osnivači i saradnici Laboratorije za paleoekološku rekonstrukciju su okupljeni oko zajedničke ideje o analizi većeg broja bioloških i biohemijskih pokazatelja, kao biomarkera u rekonstrukciji životne sredine i klimatskih uslova u prošlosti. U 2013. godini članovi LAPER-a (Svirčev i sar., 2013) postavili su novu hipotezu o nastanku lesa u čijem dokazivanju učestvuju i kolege iz sedam inostranih laboratorija.

Globalne istraživačke mreže:

  • ILTER mreža za dugoročni monitoring ekosistema. Prirodno-matematički fakultet u Novom Sadu je nosilac nacionalne LTER mreže Srbije (prof. dr Ante Vujić je nacionalni koordinator).
  • EXPEER mreža objedinjuje najvažniju istraživačku infrastrukturu na području Evrope. Zajedno sa Institutom za nizijsko šumarstvo i zaštitu životne sredine i Fakultetom tehničkih nauka u Novom Sadu, naša laboratorija je nosilac razvoja FOMON istraživačkog sajta koji je jedan od 33 najvažnija evropska centra za monitoring i eksperimentalna istraživanja ekosistema.

Međunarodni projekti

Tekući projekti:
  • Erazmus+ mobilnost sa Cyprus University of Technology, Limasol, Cyprus, EU Erasmus+ mobility, 2018-2021
  • European Red List of Hoverflies (EU and pan-Europe). EC: Service contract for Status assessment of European Hoverflies (Syrphidae) ENV.D.2/SER/2018/0027, 2019.-2021. koordinator prof. dr Ante Vujić
Prethodni projekti:
  • Erazmus+ mobilnost sa Åbo Akademi University, Turku, Finland, EU Erasmus+ mobility, 2017-2019, koordinator prof. dr Zorica Svirčev
  • Insect-plant relationships: insights into biodiversity and new applications (FlyHigh). Horizon2020, Marie Skłodowska-Curie Actions, 2015.-2018. koordinator prof. dr Ante Vujić

Projekti koji su finansirani od strane Ministarstva Republike Srbije

Tekući projekti:
  • Biosensing tehnologije i globalni sistemi za kontinuirana istraživanja i integrisano upravljanje ekosistema – Ministarstvo prosvete, nauke i tehnološkog razvoja (III-43002, 2011. – danas) Rukovodilac projekta: prof. dr Saša Orlović, Institut za nizijsko šumarstvo, Novi Sad, učesnici sa Katedre: prof. dr Ante Vujić, prof. dr Zorica Svirčev, prof. dr Dubravka Milić, doc. dr Tamara Jurca, dr Zlata Markov, naučni saradnik
  • Transformacija geoprostora Srbije: prošlost, savremeni problem i predlozi rešenja – Ministarstvo prosvete, nauke i tehnološkog razvoja (OI 176020, 2011. – danas) Rukovodilac projekta: prof. dr Slobodan Marković, Prirodno-matematički fakultet, Univerzitet u Novom Sadu, učesnici sa Katedre: prof. dr Zorica Svirčev, dr Damjana Drobac, naučni saradnik, dr Nada Tokodi, naučni saradnik
  • Konzervaciona strategija za očuvanje zaštićenih i strogo zaštićenih vrsta u Srbiji – osolike muve (Insecta: Diptera: Syrphidae) kao model organizmi. Broj 173002, 2011 – do danas. prof. dr Ante Vujić, prof. dr Dubravka Milić, Dimitrije Radišić, dr Zlata Markov, naučni saradnik
Prethodni projekti:
  • Komparativna studija paleoklimatskih promena tokom različitih vremenskih skala u region istočnoazijskog monsuna i zapadnih vetrova – Međunarodna naučna saradnja između Republike Srbije i Narodne Republike Kine (2017.-2019.) Rukovodilac projekta: prof. dr Slobodan Marković, Prirodno-matematički fakultet, Univerzitet u Novom Sadu, učesnici sa Katedre: prof. dr Zorica Svirčev
  • Invazivne i cvetajuće cijanobakterije u Srbiji i Mađarskoj, Bilateralna saradnja Srbija – Mađarska, Rukovodilac Prof. dr Zorica Svirčev (2017.-2019.), učesnici sa Katedre: prof. dr Zorica Svirčev, dr Damjana Drobac, naučni saradnik, dr Nada Tokodi, naučni saradnik

Projekti realizovani u saradnji sa Pokrajinskim sekretarijatom za nauku i tehnološki razvoj AP Vojvodine

Tekući projekti:
  • Evaluacija ekoloških mreža u cilju efikasnije zaštite prirode u AP Vojvodini, 2016-2020, učesnici: prof. dr Ante Vujić, prof. dr Dubravka Milić, Dimitrije Radišić, dr Zlata Markov, naučni saradnik
Prethodni projekti:
  • Veštački mrest ugroženih ribljih vrsta stagnantnih vodenih ekosistema Vojvodine u interesu stabilizacije populacija i očuvanja genofonda (kratkoročni projekat Sekretarijata za nauku i tehnološki razvoj, 2012.-2013.) koordinator prof. dr Branko Miljanović

Katedra za hidrobiologiju i zaštitu životne sredine osnovana je 2017. godine, u cilju efikasnije akreditacije studijskih programa i organizovanja kurseva iz oblasti hidrobiologije, zaštite životne sredine i zaštite prirode. Katedru čine dva redovna profesora, dva vanredna profesora, jedan docent, jedan asistent i tri naučna saradnika.

U okviru Katedre je angažovani su još i saradnici u naučnim zvanjima i studenti doktorskih studija zaposlenih na projektima Ministarstva prosvete, nauke i tehnološkog razvoja Republike Srbije. Svi saradnici na Katedri imaju visoko profilisano mesto u timovima laboratorija.